LEONARDO

Leo’s naar Leiden
Op donderdag 22 september 2011 zijn de Leo’s van 1L1 voor de vakken geschiedenis en Latijn naar het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden geweest. Hier kregen zij een voortreffelijke rondleiding van een archeologe over de Egyptische afdeling en deden zij op de Romeinse afdeling een groepsopdracht. Alle hindernissen werden feilloos overwonnen en zelfs de teennagel van Floris kon de pret niet bederven. Het was al met al een gezellig en leerzaam dagje uit voor onze Bollebozen.

Waarom Leonardo?
De laatste jaren wordt het steeds duidelijker, dat ook kinderen die over een surplus aan leercapaciteiten beschikken een lesaanpak nodig hebben, die hen in staat stelt zich optimaal te ontwikkelen. In het reguliere voortgezet onderwijs moeten zij zich ontwikkelen in structuren, die niet passen binnen hun wijze van leren en tempo van ontwikkelen. Zij begrijpen zaken sneller dan de gemiddelde leerling, denken en leren meestal op een andere manier en hebben een ontwikkelingsvoorsprong van jaren. De aanpak binnen het reguliere voortgezet onderwijs kan leiden tot een hekel krijgen aan school, tot lichamelijke en psychische klachten. Slechts 15% van de hoogbegaafde leerlingen sluit universitair onderwijs met succes af, wat een verlies betekent voor de kenniseconomie van Nederland.
Om hoogbegaafde kinderen betere ontwikkelingsmogelijkheden te bieden is in 2007 de Leonardoschool binnen het basisonderwijs opgericht.

Een film, gemaakt door Leonardo leerlingen

Programma afdeling hoogbegaafde leerlingen Rijswijks lyceum

Binnen hun eigen afdeling kunnen hoogbegaafde kinderen door uitdagend onderwijs te volgen zich zonder belemmeringen in hun eigen tempo ontwikkelen. In een groep zitten maximaal 16 leerlingen en is er sprake van een aangepast leerprogramma. In het schooljaar 2009-2010 zijn we gestart met een groep van 12 leerlingen. Naast de reguliere vakken wordt aandacht geschonken aan Chinees, Latijn/ Grieks, Filosofie, Science, Sociale vaardigheid /Drama, Sport/ Cultuur, Leren ondernemen en Robotica. Binnen de ‘Leonardo’-tijd kan onderzoek binnen eigen interessegebieden plaatsvinden naast het kennismaken met gastdocenten op vele gebieden binnen de samenleving. Ook worden er projecten gevolgd op diverse universiteiten.
De leerlingen werken in een eigen Leonardo-lokaal met alle specifieke faciliteiten die nodig zijn, zoals laptops, beamer en smartboard. De sciencevakken kunnen profiteren van het feit dat het Rijswijks Lyceum een Universumschool is en de beschikking heeft over een zeer geavanceerd laboratorium. Ook binnen het OTC (techno-centrum Haaglanden) zijn voor deze vakken projecten in ontwikkeling waarin theorie en praktijk elkaar stimuleren.

De lesmethode die gehanteerd wordt, houdt rekening met het zogenaamde topdown denken van de leerlingen, mindmapping en denken in beelden. Naast het gebruik van bestaand lesmateriaal, wordt veelvuldig gewerkt met speciaal voor de doelgroep vervaardigd materiaal. Ook werken vanuit door de leerlingen zelf gevonden oplossingsstrategieën gebeurt regelmatig. Daarbij wordt zelfstandig denken en het doen van eigen onderzoek gestimuleerd.
Omdat elke Leonardo een unieke aanpak heeft, zullen er veel individuele leertrajecten ontstaan. Zo zal het ook mogelijk zijn dat een leerling niet alleen verdiept en verbreedt, maar ook versnelt, en zal hij/zij waar mogelijk in klas 4 of 5 al een examen kunnen afleggen voor bepaalde vakken.
Toch zijn de Leonardo’s ook leerling onder de andere leerlingen: het doorbrengen van de pauzetijd, het sporten, het bezoeken van theaters of deelnemen aan excursies en projecten gebeurt zo veel mogelijk samen met de andere leerlingen van de school.

Leerlingen van de afdeling hoogbegaafde leerlingen

De afdeling hoogbegaafde leerlingen is bedoeld voor kinderen met een IQ vanaf 130 en hoger. Om het groepsproces soepel te laten verlopen en onderwijsdoelstellingen te kunnen realiseren, beschikt een leerling tevens over voldoende empatisch vermogen en voldoende sociale vaardigheden.

Om te kunnen beoordelen of een kind in aanmerking komt om binnen een afdeling hoogbegaafde leerlingen onderwijs te volgen is er sprake van een intakeprocedure. De volgende zaken maken onderdeel uit van deze procedure: de resultaten van een IQ-test, een spel/ observatiedag, door ouders in te vullen vragenlijsten en een gesprek met de ouders.
De testen worden uitgevoerd door de schoolbegeleidingsdienst/ erkend bureau. Kinderen met een onvoldoende empathisch vermogen (zwaardere vormen van Asperger, autisme, PDD-NOS en ADD/ADHD) kunnen niet worden aangenomen. Dit omdat zij zeer moeilijk in een groep kunnen functioneren. Voor lichtere vormen moet een psycholoog worden aangesteld.


Hoe herkent u hoogbegaafdheid bij uw zoon of dochter?

Hoogbegaafde leerlingen vragen om extra aandacht. U kunt hoogbegaafdheid bij kinderen aan verschillende zaken herkennen.

Bijvoorbeeld:

• hoge intellectuele capaciteiten ( IQ hoger dan 130),
• hoge sociale vaardigheden,
• creativiteit in het bedenken van oplossingen,
• een uitstekende fijne motoriek,
• een brede interesse,
• een uitmuntend geheugen,
• doorzettingsvermogen om een taak te volbrengen,
• goed kunnen omgaan met oudere kinderen.

Welke eisen stelt het Rijswijks Lyceum aan haar docenten?

De docenten moeten aan de volgende eisen voldoen:

• de intellectuele potentie van hun leerlingen accepteren en daarmee impliciet ook, dat in de meeste gevallen de leerlingen slimmer zijn dan zijzelf; 
• geen vragen stellen als “wie weet..” of “hoeveel is..” maar “hoe zou het komen dat…” en “waarom is” en niet bij voorbaat denkt in “goede” en “foute” antwoorden;
• de natuurlijke leergierigheid van hun kinderen als een groot goed zien en de drang naar kennis blijven stimuleren;
• ook groot belang eraan hechten dat de kinderen van de eigen klas goed leren omgaan en communiceren met elkaar en met andere kinderen; 
• tolerant zijn maar wel grenzen durven stellen; 
• zich verdiepen in alle aspecten van hoogbegaafdheid, ook in de specifieke begeleidingsbehoefte van kinderen met lichte vormen van Asperger, PDD-NOS en ADD/ADHD;
• van hun klas een gezellige en veilige thuisbasis weten te maken van waaruit de leerlingen in en buiten school verder gaan met de wereld verkennen;
• gevoel hebben voor de typische vorm van humor die veel van deze kinderen hebben; 
• durven los te laten maar wel overzicht behouden;
• op een gelijkwaardige manier met ouders om kunnen gaan, veel ouders hebben in de loop der jaren een grote kennis over hoogbegaafdheid opgebouwd; 
• collegiaal zijn ingesteld; 
• bereid zijn opgebouwde expertise te delen met collega’s van andere scholen; 
• creatief kunnen omgaan met door kinderen aangedragen onderwerpen die kunnen uitlopen in kleine projecten; 
• brede interesse hebben voor kunst, cultuur en sport; 
• een vooropleiding vwo en kennis van de Engelse taal en ICT strekken tot aanbeveling; 
• bereidheid trainingen van de Stichting Leonardo scholen Nederland te volgen

Welk onderwijs biedt het Rijswijks Lyceum (Leonardo – school)?

• een uitdagend leerconcept met veel mogelijkheden voor eigen inbreng,
• modulair onderwijs (lesblokken van 3 lesuren),
• ontdek-, contact- of projectmiddag eenmaal in de week,
• inspelen op de actualiteit, cultuur, politiek en sport,
• aandacht voor bijv. Spaans, Latijn/Grieks, Chinees, filosofie, science, sociale vaardigheid, drama, informatica en leren ondernemen.
• nadruk op de inhoud, dus weinig vergaderen,
• nadruk op de grote lijn, dus weinig corrigeren en administreren,
• een platte organisatie waarin alles gericht is op de drie kernwoorden van het Leonardo concept: ruimte – uitdaging – plezier,
• kleine klassen, doelstelling is maximaal 16 kinderen, met eigen lokalen binnen een eigen ruimte,
• afwisseling, want veel onderwijs vindt buiten school plaats en regelmatig worden externe leerbronnen ingeschakeld,
• een open contact met kinderen, collega’s en ouders.

Wat is het Rijswijks Lyceum (Leonardo school) NIET:

• een particuliere school
  De school wordt voor het grootste gedeelte bekostigd met publieke middelen, dus door het ministerie van OC&W. De extra kosten voor kleinere groepen en speciale vakken worden gefinancierd via donaties en subsidies.
  
  
• een elitaire school
  Alle kinderen die aan de toelatingseisen voldoen worden toegelaten, ongeacht geloof, etniciteit of sociale achtergrond van de ouders.
  
  
• een geïsoleerde school
  De scholen worden opgericht met een partnerstichting en werken daarmee samen. Dit biedt mogelijkheden tot contact met andere kinderen, o.a. via gezamenlijke projecten, samen gebruik maken van dezelfde speelplaats waar dat mogelijk is, groepen combineren bij vakken waarin de intellectuele ontwikkelingsvoorsprong geen rol speelt (sport, beeldende vorming e.d.), activiteiten als sportdagen, musicals e.d. samen opzetten etc.
  
  
• een gewone school
  In het reguliere onderwijs zijn de kerndoelen uitgangspunt voor het lesprogramma. Op de Leonardo school is de ontwikkelingsvoorsprong van de kinderen dusdanig, dat er heel veel ruimte is om andere zaken te leren dan de kerndoelen, zoals talen (Engels, Spaans), filosofie, communicatie, informatica, leren ondernemen enz.
  
  
• een school voor ALLE hoogbegaafden
  Hoewel de school met kleinere groepen werkt en meer gericht is op de capaciteiten en mogelijkheden van de individuele leerling, hebben wij niet de pretentie alle kinderen te kunnen opvangen. Kinderen met onvoldoende empathisch vermogen die zeer moeilijk in een groep kunnen functioneren worden niet toegelaten.

Nog een door Leonardo leerlingen gemaakte film